20 procent van de wilde bijensoorten in Europa met uitsterven bedreigd
Dit staat in het nieuwste rapport van natuurbeschermingsorganisatie IUCN. Ook met de vlinders gaat het slecht. Volgens de onderzoekers bedreigt die afname ons voedselsysteem.
Het laatste grote onderzoek van de International Union for Conservation of Nature (IUCN) dateert uit 2014. Toen werden van de 1.928 onderzochte bijensoorten ‘slechts’ 77 met uitsterven bedreigd. Inmiddels is dat aantal opgelopen tot 172. De Rode Lijst van de IUCN geldt als toonaangevend als het om bedreigde diersoorten gaat.
De afgelopen tien jaar zijn bijen bovendien veel beter in kaart gebracht. In 2014 was er van meer dan de helft van de soorten nog te weinig informatie om een goede inschatting te maken van hun toestand. Inmiddels is dat aantal teruggebracht tot 14 procent.
Onder de bedreigde bijensoorten zit een aantal belangrijke bestuivers. Het gaat om vijftien soorten hommels en veertien soorten zijdebijen. Die zijn belangrijk voor het bestuiven van planten en bomen.
“Helaas nemen de populaties wilde bijen drastisch af en kunnen ze niet gemakkelijk worden vervangen door beheerde kolonies, die minder dan 1 procent van de bestaande soorten uitmaken”, zegt Denis Michez, die het onderzoek naar de bijen leidde.
Habitatverlies en pesticiden belangrijkste oorzaken
De Europese vlinders staan er niet veel beter voor. Inmiddels wordt 15 procent van de Europese vlinders met uitsterven bedreigd. In 2010 werden nog maar 37 soorten bedreigd, maar inmiddels is dat aantal opgelopen tot 65.
Habitatverlies is volgens de IUCN de belangrijkste reden voor de achteruitgang van de bijen- en vlindersoorten. Door intensieve landbouw is er steeds minder agrarisch gebied waar ruimte is voor bloemrijke weiden. Vroeger waren die er veel meer in Europa.
Daarnaast zijn pesticiden vaak dodelijk voor bijen en vlinders. Ook door de uitstoot van stikstof gaan insectensoorten erop achteruit. In vergelijking met het vorige rapport is de negatieve impact van klimaatverandering nu ook veel duidelijker te zien, vooral bij vlinders.
Als het aantal bijen en vlinders verder afneemt, kan dat gevolgen hebben voor de productie van voedsel, waarschuwen de onderzoekers. “Bestuivers zoals bijen en vlinders zijn levensaders voor onze gezondheid, onze voedselsystemen en onze economieën”, reageert de directeur-generaal van de IUCN op het rapport.
Volgens Eurocommissaris voor Milieu Jessika Roswall is er “dringende en collectieve actie nodig, aangezien bestuivers de basis vormen van onze voedselvoorziening, ecosystemen en samenleving”.
